{"id":10524,"date":"2020-03-30T19:35:02","date_gmt":"2020-03-30T18:35:02","guid":{"rendered":"http:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/?p=10524"},"modified":"2024-09-04T13:43:17","modified_gmt":"2024-09-04T12:43:17","slug":"prosze-oddychac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/?p=10524","title":{"rendered":"prosz\u0119 oddycha\u0107"},"content":{"rendered":"

Najpierw staram si\u0119 zachowa\u0107 godno\u015b\u0107. To znaczy tak m\u00f3wi\u0119, \u017cartem, koledze z pracy, kiedy pyta, chyba \u017cartem, \u201eZrobili\u015bcie ju\u017c prepperskie zapasy?\u201d. Nie robimy. Ale to nie jest trudne, bo Adam zawsze kupuje na zapas. Przegl\u0105daj\u0105c zawarto\u015b\u0107 szafek, fantazjuj\u0119 czasem o dniu, w kt\u00f3rym w ko\u0144cu to wszystko zjemy i zu\u017cyjemy, bo lubi\u0119, kiedy w domu jest ma\u0142o rzeczy, ale jak tylko czego\u015b zacznie ubywa\u0107, Adam robi nast\u0119pne zakupy.
\nPrzestaj\u0119 zwraca\u0107 pokas\u0142uj\u0105cej kole\u017cance uwag\u0119, \u017ce z chorob\u0105 nie powinno si\u0119 przychodzi\u0107 do pracy, cho\u0107 nadal tak my\u015bl\u0119, zw\u0142aszcza \u017ce kiedy w lutym gorzej si\u0119 czu\u0142am, doktor G napisa\u0142 \u201eI prosz\u0119 si\u0119 nie przezi\u0119bi\u0107, je\u015bli to mo\u017cliwe\u201d.
\nKiedy wraca smog, nie zak\u0142adam maski, bo si\u0119 wstydz\u0119.
\nNotuj\u0119 sobie co bardziej surrealistyczne wiadomo\u015bci: Wstrzymano pielgrzymki do Mekki. W Australii podczas walki o papier toaletowy klientka wyci\u0105gn\u0119\u0142a n\u00f3\u017c. Mieszkaniec Wilna zamkn\u0105\u0142 \u017con\u0119 w \u0142azience, bo my\u015bla\u0142, \u017ce ma koronawirusa. Papie\u017c nie pojawi\u0142 si\u0119 w oknie. 50% pasa\u017cer\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie zrezygnowa\u0142o z lot\u00f3w. Donald Trump nie podziela obaw. Wszystko wskazuje na to, \u017ce mecz Polska\u2013Finlandia odb\u0119dzie si\u0119 bez udzia\u0142u publiczno\u015bci. <\/i><\/p>\n\n

Potem odwo\u0142uj\u0105 targi ksi\u0105\u017cki w Bolonii. Na jakim\u015b portalu dla wydawc\u00f3w kolega czyta, \u017ce we Francji rekordy bije sprzeda\u017c D\u017cumy<\/i> Camusa. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej odwo\u0142uj\u0105 targi w Londynie.
\nPrzypominam sobie, \u017ce kiedy by\u0142am ma\u0142a, fascynowa\u0142y mnie epidemie. Rozmawiam o tym z siostrami. \u201eTak! \u2013 pisze m\u0142odsza z nich. \u2013 Z mam\u0105 si\u0119 ze sklepu wraca\u0142o i by\u0142o: Mamo, mamo, opowiedz mi o chorobach. I mama opowiada\u0142a; o ropniach pod pach\u0105 i rozcinaniu na krzy\u017c itp., itd.\u201d.
\nCzytam o tym, \u017ce Ukrai\u0144cy wznosz\u0105 barykady, \u017ceby nie wpu\u015bci\u0107 rodak\u00f3w wracaj\u0105cych z Chin, i \u017ce w Warszawie policja zatrzyma\u0142a poci\u0105g, bo kto\u015b powiadomi\u0142 s\u0142u\u017cby o kaszl\u0105cym pasa\u017cerze \u201eo azjatyckich rysach twarzy\u201d. Z lektur z dzieci\u0144stwa pami\u0119tam, \u017ce ci, kt\u00f3rych by\u0142o na to sta\u0107, wyje\u017cd\u017cali na wie\u015b i opowiadali sobie historie, inni zwracali si\u0119 ku Bogu, a jeszcze inni oddawali si\u0119 rozpu\u015bcie. Nie pami\u0119tam, czy by\u0142o co\u015b o podszywaj\u0105cej si\u0119 pod trosk\u0119 o wsp\u00f3lne dobro przemocy.
\nKupuj\u0119 D\u017cum\u0119<\/i>, w sumie od dawna chcia\u0142am j\u0105 jeszcze raz przeczyta\u0107. <\/p>\n\n

4 marca informuj\u0105 o pierwszym przypadku w Polsce. Zastanawiam si\u0119 nad tym, czego dotykam i w jakiej kolejno\u015bci. Je\u015bli r\u0119kawiczka jest \u015bwie\u017co wyprana, to jad\u0105c rano do pracy na rowerze, mo\u017cna chyba otrze\u0107 smarki wierzchem d\u0142oni, ale potem trzeba t\u0119 r\u0119kawiczk\u0119 zdj\u0105\u0107, zanim dotknie si\u0119 ga\u0142ki w drzwiach. Kurek w kranie mo\u017cna odkr\u0119ci\u0107 nieczystymi r\u0119kami, bo p\u00f3\u017aniej si\u0119 je myje, ale po wszystkim trzeba go przecie\u017c zakr\u0119ci\u0107. Klamki i krany, kt\u00f3rych nie da si\u0119 obs\u0142u\u017cy\u0107 \u0142okciem, nagle zaczynaj\u0105 mi si\u0119 wydawa\u0107 bezsensownym estetycznym zbytkiem. <\/p>\n\n

Tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej zamykaj\u0105 szko\u0142y. Moje szefowe przestawiaj\u0105 firm\u0119 na prac\u0119 zdaln\u0105. Dla Adama i dla mnie to nie jest trudne, bo nie mamy dzieci, ani nawet nowe \u2013 bywali\u015bmy freelancerami, a ostatnio po\u0142ow\u0119 lutego przesiedzia\u0142am w domu, bo mia\u0142am akurat zadanie wymagaj\u0105ce skupienia.
\nOdwo\u0142ujemy urlop na Helu. Wkr\u00f3tce dowiadujemy si\u0119, \u017ce burmistrz chce zamkn\u0105\u0107 miasto dla turyst\u00f3w. Zastanawiam si\u0119, czyby nas stamt\u0105d deportowano czy musieliby\u015bmy zosta\u0107. \u201eMieszkaliby\u015bmy na pla\u017cy \u2013 pisze Mariusz \u2013 i \u017cywili si\u0119 tym, co wyrzuci morze\u201d.
\nCzytam o sp\u0142aszczaniu krzywej i ogl\u0105dam animacje z zara\u017caj\u0105cymi si\u0119 kropkami. Zaczynam my\u015ble\u0107 o sobie jako o jednym z wielu biologicznie od siebie zale\u017cnych organizm\u00f3w tego samego gatunku. Ta my\u015bl budzi we mnie mniej wi\u0119cej takie uczucie jak dotyk publicznej klamki, ale podoba mi si\u0119, \u017ce solidarno\u015b\u0107 mo\u017cna okaza\u0107 przez siedzenie w domu i omijanie innych szerokim \u0142ukiem.
\nNa Facebooku pojawia si\u0119 nak\u0142adka #staythefuckhome, m\u00f3j telefon w menu wy\u015bwietla #ZostanWDomu. Zostajemy, chocia\u017c szef Adama powtarza \u201eNie dajmy si\u0119 zwariowa\u0107\u201d. <\/p>\n\n

W relacjach prasowych najpierw zawrotn\u0105 karier\u0119 robi wyra\u017cenie \u201ew sile wieku\u201d (ju\u017c nie m\u0142oda \/ m\u0142ody, ale raczej nie umrze). Potem \u201echoroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce\u201d (nie martwcie si\u0119, wi\u0119kszo\u015bci z was to nie dotyczy). Pod tymi informacjami o \u015bmierci, w kt\u00f3rych nie ma wzmianki o chorobach wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych, w komentarzach od razu podnosi si\u0119 raban \u2013 czemu straszycie?
\nZnajomy donosi, \u017ce na Facebooku obficie cytuje si\u0119 D\u017cum\u0119<\/i>.
\n\u201eTak \u2013 przyznaje w opublikowanym przez \u201eWyborcz\u0105\u201d wypracowaniu o zarazie jeden z popularnych polskich pisarzy \u2013 mam czterdzie\u015bci lat i nie by\u0142em przygotowany na histori\u0119\u201d. Troch\u0119 mnie to rozbawia, ale nie na d\u0142ugo, bo nie mog\u0119 si\u0119 uwolni\u0107 od wspomnienia nagranego kom\u00f3rk\u0105 filmiku z wojskowymi ci\u0119\u017car\u00f3wkami, a w polskiej polityce po raz kolejny sprawdza si\u0119 zasada \u201eje\u017celi s\u0105dzisz o czym\u015b, \u017ce nie, na to si\u0119 ju\u017c nie odwa\u017c\u0105, to wiedz, \u017ce to my\u015blenie czysto \u017cyczeniowe: oczywi\u015bcie, \u017ce si\u0119 odwa\u017c\u0105\u201d<\/a><\/span>.<\/p>\n\n

Posprz\u0105tali\u015bmy, pracujemy, \u0107wiczymy, w weekendy wieczorami ogl\u0105damy seriale. Co rano wietrz\u0119, je\u015bli nie ma smogu. Kiedy dzi\u015b otworzy\u0142am okna, akurat przeje\u017cd\u017ca\u0142 radiow\u00f3z i przez g\u0142o\u015bniki nadawa\u0142 komunikat z pro\u015bb\u0105 o pozostanie w domach.
Po zakupy chodzi Adam. M\u00f3wi, \u017ce ja za bardzo bym si\u0119 wkurza\u0142a, bo niekt\u00f3rych ludzi trudno omin\u0105\u0107. Kiedy wraca, w\u0142\u0105czam mu \u015bwiat\u0142o w \u0142azience, myj\u0119 warzywa, owoce, butelki, s\u0142oiki, puszki, odka\u017cam klamki, odka\u017cam jego telefon. A co, je\u015bli dotknie si\u0119 pojemnika z odka\u017caczem nieczyst\u0105 r\u0119k\u0105? Mo\u017ce powinien mie\u0107 dwa uchwyty, jak te \u017cydowskie kubki do mycia r\u0105k, i dwa spusty?
\nOd cz\u0119stego mycia wysusza si\u0119 sk\u00f3ra. Sprawdzam zapasy. Kremu mamy akurat jeszcze tylko dwie tubki. Te aluminiowe, przypominam sobie, wrzucone do ognia imploduj\u0105 z sykiem. <\/p>\n\n\n\n

\"tubka\"<\/a><\/p>\n\n\n

Naprawd\u0119 chcia\u0142am napisa\u0107 o czym\u015b innym. Podda\u0142am si\u0119, kiedy przegl\u0105daj\u0105c notatki, znalaz\u0142am tak\u0105:
\nS\u0142owo \u201eoddycha\u0107\u201d jest czasownikiem niedokonanym.
\n1. O organizmach \u017cywych: pobiera\u0107 tlen z otoczenia i wydala\u0107 dwutlenek w\u0119gla. O ro\u015blinach: przyswaja\u0107 w procesie fotosyntezy dwutlenek w\u0119gla i wydala\u0107 tlen. Wci\u0105ga\u0107 powietrze do p\u0142uc <\/i>(wdycha\u0107<\/i>) i wydala\u0107 je z p\u0142uc <\/i>(wydycha\u0107<\/i>).
\nRo\u015blina \u017cywa oddycha zawsze: zar\u00f3wno w \u015bwietle, jak i w ciemno\u015bci, oddycha wszystkimi swoimi \u017cywymi organami, zar\u00f3wno zielonymi, jak i pozbawionymi zieleni.\nOddycha\u0107 szybko, wolno, lekko.
\nOdetchn\u0105\u0107 pe\u0142n\u0105 piersi\u0105, odetchn\u0105\u0107 g\u0142\u0119boko.
\n2. Doznawa\u0107 uczucia ulgi, pozbywa\u0107 si\u0119 strachu.
\nProsz\u0119 oddycha\u0107. <\/i><\/br>\n(za S\u0142ownikiem j\u0119zyka polskiego PWN<\/a><\/span> i Doroszewskim<\/a><\/span>)\n<\/p>\n\n\n\n

–
Ku pami\u0119ci – lektury, g\u0142\u00f3wnie o tym, co koronawirus robi s\u0142u\u017cbie zdrowia:
1. Agata Sikora, Bartosz Lisowski, Koronawirus: epidemia paniki vs. epidemia ignorancji<\/a><\/em>, „Krytyka Polityczna”, 12 marca 2020.
2. Harry Stevens, Why outbreaks like coronavirus spread exponentially, and how to „flatten the curve”<\/a><\/em>, „The Washington Post”, 14 marca 2020 – tu wspomniane animacje z zara\u017caj\u0105cymi si\u0119 kropkami.
3. Marta Falecka, Robi\u0107 robot\u0119<\/em><\/a>, „Dwutygodnik” nr 277, marzec 2020.
4. Marta Falecka, \u017badnych supermocy<\/a><\/em>, „Dwutygodnik” nr 278, marzec 2020.<\/p><\/span>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najpierw staram si\u0119 zachowa\u0107 godno\u015b\u0107. To znaczy tak m\u00f3wi\u0119, \u017cartem, koledze z pracy, kiedy pyta, chyba \u017cartem, \u201eZrobili\u015bcie ju\u017c prepperskie zapasy?\u201d. Nie robimy. Ale to nie jest trudne, bo Adam zawsze kupuje na zapas. Przegl\u0105daj\u0105c zawarto\u015b\u0107 szafek, fantazjuj\u0119 czasem o dniu, w kt\u00f3rym w ko\u0144cu to wszystko zjemy i zu\u017cyjemy, bo lubi\u0119, kiedy w domu jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[96,105,241,46,12],"class_list":["post-10524","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wszystko-inne","tag-dobre-maniery","tag-ksiazki","tag-medycyna","tag-rozpad-i-rozklad","tag-smierc"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10524"}],"version-history":[{"count":54,"href":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10524\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11370,"href":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10524\/revisions\/11370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karo.iwasz.pl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}